ما از راه ذهن مون زندگی خود رو مدیریت می کنیم. ذهن این توانایی رو داره که بتونه به طور خودکار بکنه. بیشتر آدما به طور ناآگاهانه از ذهن خود استفاده می کنن انگار که ذهن اونا در حالت خلبان خودکار قرار داره. ذهن با دریافت اطلاعات از راه حواس پنج گانه تغذیه می شه. در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم که تغییر ذهن چیه و ما چیجوری می تونیم واسه کسب موفقیت بیشتر، ذهن مون رو تغییر بدیم.

 

اطلاعاتی که در سنای کودکی از محیط دریافت می کنیم، محتوای ذهن ما رو تشکیل میدن طوری که وقتی زمان کودکی رو میگذرونیم و به بلوغ و جوونی می رسیم، ذهن ما شکل و محتوای خاصی رو به خود گرفته. در کودکی قدرت بررسی و تشخیصِ ضعیفی داریم، واسه همین بیشتر اطلاعات ورودی به ذهن مون رو قبول می کنیم و اونا به باورها و عقاید غالب ما تبدیل می شن. باورهای کودکی بسیار قوی هستن و خیلی راحت تغییر نمی کنن. این باورهای اثبات شده، سرنوشت بزرگسالیِ ما رو رقم میزنن. از آنجایی که بیشتر این باورها منفی و محدودکننده هستن، ما در طول زندگی نمی تونیم از بیشترین حد تواناییای خود استفاده کنیم. اما خوشبختانه ذهن قابل تغییره و شما می تونین محتوای ذهن یعنی افکار و باورهای خود رو متناسب با اهداف و آرزوهایتان تغییر بدین تا بتونین با شکوفا کردن تواناییای پنهون تون به اونا دست پیدا کنین و در راه رشد و پیشرفت بیشتر قرار بگیرین.

کودکی-نام-تصویر

تغییر ذهن چیه؟

یکی از دانشمندانی که ذهن بشر رو نسبت به تواناییا و تواناییای انسانی تغییر داد، هوارد گاردنر نام داره. اون که استاد علوم شناختی در دانشگاه هاروارده، در سال ۱۹۸۳ کتابی با نام «چارچوبای ذهنی» منتشر کرد و در اون باور عادی درباره هوش رو به رقابت کشید. تا اون زمان منظور از هوش، فقط هوش منطقی-ریاضی (هوش بهر یا آی کیو) بود که با آزمونای در رابطه سنجیده می شد. گاردنر در کتاب فوق معنی هوش رو گسترش داد و نظریه ی هوشای چندگانه رو معرفی کرد و اینطوری باعث تغییر ذهن ما نسبت به موضوع هوش شد. حالا دکتر گاردنر در کتاب جدیدش با عنوان «تغییر ذهنا: هنر و علم تغییر ذهن خود و بقیه» به خودِ موضوع تغییر ذهن پرداخته.

اما منظور از «تغییر ذهن» چیه؟ طبق تعریف گاردنر، تغییر ذهن یعنی «تحولی داخلی که در اون افراد یا گروه ها روش عادی تفکر در مورد مسئله ای مهم رو کنار می ذارن و پس از اون به شکل جدیدی درباره اش فکر می کنن.» پس اگه نظر خود رو در مورد روش لباس پوشیدن یا زمان صرف شام تغییر بدین، ذهن شما تغییر نمی کنه، اما اگه تا الان همیشه به حزب خاصی رأی دادین و حالا تصمیم می گیرین به حزب حریف اون رأی بدین یا اگه با آزاد کردن رشته مهندسی، تصمیم می گیرین که روان شناسی رو دنبال کنین، ذهن شما تغییر می کنه. پس مسئله تغییر ذهن بسیار عمیق و اساسیه چون موجب تغییر کامل دیدگاه ما در مورد جهان یا تغییر نگاه نسبت به خودمون و روش زندگی مون می شه.

ابعاد تغییر ذهن

تغییر ذهن ممکنه در هر قلمرویی مثل باورهای سیاسی، عقاید مذهبی، باورهای علمی و حتی تصویری که فرد از خود و توانایی هاش داره، اتفاق بیفته. خیلی از باورهای کودکی ما در اثر «مشاهده کردن» به وجود اومدند. این باورها رو «عقل سلیم» یا «شعور معمولی» می گیم. اما عقل سلیم همیشه بر واقعیت منطبق نیس. مثلا طبق عقل سلیم و شعور معمولی، «خورشید به دور زمین می شه» یا «زمین مسطح به نظر می رسه.» در طول قرنا این درک معمولی «حقیقت» پنداشته می شدن. کوپرنیک با «نظریه ی خورشید مرکزی» به مرور این برداشت اشتباه عقل سلیم رو اصلاح کرد و باعث تغییر تصور ما نسبت به ساختار کیهان شد. عقل سلیم ما، زمان رو تغییری خطی تصور می کنه که از گذشته به آینده به طور برابر اتفاق میفته. نظریه ی نیوتن هم بر همین مبنای تصور مطلق و خطی از زمان بنا شد، اما وقتی اینشتین در سال ۱۹۰۵ «نظریه ی نسبیت خاص» رو نشون داد، تصور ما نسبت به زمان تغییر کرد. اینشتین ثابت کرد که برخلاف عقل سلیم و نظریه ی نیوتن، زمان یک تغییر غیرخطی و نسبیه و می تونه متناسب با تغییر سرعت ناظر، تُند یا کُند شه. یا مثلا برده داری رو در نظر بگیرین که زمانی چیزی معمولی و پذیرفته شده بود، اما ذهنا به مرور نسبت بهش تغییر کرد و برده داری منسوخ شد. بررسی تغییر ذهن نسبت به مسئله مُد و زیبایی هم بسیار جالبه. در اروپا در زمان ملکه ویکتوریا، «اندام چاق» قشنگ تلقی می شد، چون در جامعه ی طبقاتی اون زمان، فربگی نشون اشرافیت بود و تشویق می شد. در صورتی که الان تصورا تغییر کرده و «اندام لاغر» قشنگ تلقی می شه. این تمایل به لاغر شدن، اون اونقدر به شکل تندرو عادی شده که تازگیا کشور فرانسه قانونی رو تصویب کرد که طبق اون، استفاده از مدلایی که شاخص توده بدنی اونا از کمه کم استاندارد سازمان بهداشت جهانی کمتره، ممنوع شده. اینطوری ممکنه با آگاهی به خطرات لاغری تندرو، ذهنا تغییر کنه و به مرور ملاک زیبایی اندام هم تغییر کنه. پس عوامل مختلفی در محیط می تونه باعث تغییر ذهن ما شه. اما اگه خودمون بتونیم ذهن مون رو تغییر بدیم، می تونیم زندگی مون رو در جهت موفقیت، رشد فردی و پیشرفت بیشتر متحول کنیم.

چیجوری ذهن خود رو تغییر بدیم؟

این یک حقیقت بزرگه که محتوای غالب ذهن مون (باورها و افکار اثبات شده) ما رو به جایگاهی رسانده ان که امروز در اون قرار داریم. نتایجی که در هر زمینه از زندگی خود بدست آوردیم، درخشش تصور ما هستن. اگه می خواهیم نتایج خود رو تغییر بدیم، راهی نداریم جز اینکه ذهن خود رو تغییر بدیم. همونجوریکه اشاره کردیم، بعضی وقتا ذهن ما در اثر تغییرات و تحولات محیط و اطلاعات جدیدی که دریافت می کنیم، تغییر می کنه اما بعضی وقتا هم ذهن ما تغییر می کنه چون خودمون خواستار تغییر اون هستیم. اما چیجوری به طور آگاهانه می تونیم ذهن خود رو تغییر بدیم؟ در قدم اول باید مشخص کنیم که در چه زمینه ای میخوایم تصور مون رو تغییر بدیم، متحول شیم و پیشرفت کنیم. مثلا اگه شما از دید مالی وضعیت مناسبی ندارین و از این وضعیت ناراضی هستین، باید تصمیم بگیرین که تصور خود رو در مورد مسائل مالی تغییر بدین.

«ذهن خود رو تمیز و شفاف نگه دارین، ذهن شما پنجره ایه که از اون به جهان نگاه می کنین.»

– جرج برنارد شاو

 

 

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چه جوری بر مشکلات بازاریابی در شبکه های اجتماعی پیروز شیم؟ 

۱. تصور فعلی خود رو بررسی کنین

اگه شما همیشه مشکل مالی داشته اید و حالا می خواید در این مورد تغییر بسازین تا به وضعیت مالی دلخواه برسین، در اولین قدم باید ذهنیتی که شما رو به اینجا رسانده، شناسایی کنین. چون همونجوریکه اینشتین گفته «با همون روش تفکری که مشکلات رو ایجاد کرده، نمی تونیم اونا رو حل کنیم.» پس لازمه اون باورهای ذهنی رو که باعث ایجاد مشکل شدن، شناسایی کنیم. پس مشخص کنین الان نسبت بهش موضوع چه تصور و باورهایی دارین. مثلا در مورد وضعیت مالی، نگاه خود رو نسبت به پول، ثروت، کار و درآمد بررسی کنین و سعی کنین اونا رو مشخص کنین و بنویسین. در هر موضوع دیگری هم شناختن تصور فعلی قدم اول واسه تغییر اینه.

پول-نام-تصویر

«باورها بخشی بسیار اساسی از تصور ما هستن. باورهای ما قدرتمندترین جای واسه ایجاد یک تغییر هستن که تغییری عمیق در نتایج مون به وجود میارن.»

– جیمز آرتور ری

 

 

۲. تصور جانشین رو مشخص کنین

در مرحله بعد باید ببینین که چه تصور جدیدی می تونه به شما کمک کنه. مثلا در مورد ی مالی ببینین افرادی که از دید مالی موفق هستن، در اون زمینه چه ذهنیتی دارن. در مورد پول چیجوری فکر می کنن، افکارشان نسبت به کار، کسب درآمد و پولدار شدن چیه. این بررسی مشخص می کنه که چه افکار و باورهایی باید جانشین افکار و باورهای قدیمی شما شه. اما این جایگزینی خیلی راحت صورت نخواد گرفت و لازمه که به طور آگاهانه واسه تغییر ذهن خود سعی کنین.

۳. از استدلال کمک بگیرین

باید بخش منطقی ذهن خود رو واسه پذیرش باورها و اهداف جدید مُجاب کنین و این کار به وسیله منطق و استدلال انجام می شه. پس در مورد درستی باورهای جدید فکر کنین و دلایل و دلایلی که صحت اونا رو تائید می کنه، مشخص کنین. مثلا در مورد شرایط مالی، شما قبلا بر این باور بودین که «پول درآوردن کار سختیه» و حالا می خواید اونو با این باور جدید جانشین کنین که «پول درآوردن کار راحتیه.» چه دلایلی از این باور جدید حمایت می کنن؟ شما می تونین نمونه ای از افرادی رو پیدا کنین که از راه علایق و کارای لذت بخش، درآمد بالایی کسب کردن یا افرادی که با تغییری خلاقانه و ساده در کسب وکار خود، پولدار شدن. این دلایل قسمت منطقی ذهن شما رو تشویق می کنن تا باور ی جدید رو قبول کنه و اونو با باور قدیمی، جانشین کنه.

۴. تمرکز، تکرار و خودنمایی کنین

تکرار اطلاعات جدید خودبه خود به پذیرش اونا کمک می کنه. تغذیه کردن ذهن با اطلاعات دلخواه، بسیار بهتر از بمباران اون با اطلاعات تصادفی از راه محیط و رسانه هاست. به طور آگاهانه باید بر افکار دلخواه تمرکز کنین و از تمرکز بر افکار قدیمی پرهیز کنین. «تمرکز» و «تکرار» قدرت معجزه آسایی دارن و به مرور ذهن شما رو در جهت دلخواه تون تغییر میدن و هنگامی که خودنمایی و تلقین رو به اونا اضافه کنین، قدرتی چندبرابر پیدا می کنن. خودنمایی به این معناست که از موضع تصور جدید، فکر، احساس و عمل کنین. مثلا واسه تغییر ذهن جهت رسیدن به پیشرفت مالی تصور کنین که تصور ثروتمندانه رو در خود اثبات کردین و پولدار شدین، در این صورت رفتار، افکار، گفتار و احساسات شما چیجوری هستش؟ هم حالا همون گونه فکر و رفتار کنین، احساسِ همون حالت دلخواه رو در خود بسازین و تموم صورتا زندگی خود رو از اون جایگاه ببینین. در این صورت ذهن شما به سرعت و خیلی راحت با وضعیت دلخواه شما برابری پیدا می کنن و در کوتاه ترین زمان و با کمترین سعی، به هدف خود می رسه.

«دیر یا زود کسائی برنده می شن که تصور می کنن می تونن برنده شن.»

– ریچارد باخ

 

 

۵. از فیلتر ذهنی استفاده کنین

آگاهانه ذهن خود رو با باورهای جدید و دلخواه، تغذیه کنین و افکار منفی رو از خود دور کنین. واسه این منظور، فرض کنین که در سرتون فیلتری هست که مانع ورود افکار منفی به درون ذهن تون می شه و وقتی که فکری منفی به ذهن تون رسید، اونو جدا می کنه و به سطل زباله می ریزه. هروقت فکری منفی به ذهن تون رسید بگید: «فیلتر-زباله دان»، به مرور به شکلی ناخودآگاه این افکار منفی کاهش پیدا می کنن و با کمک افکار مثبت و دلخواه، ذهن شما در جهت رسیدن به اهداف تون تغییر می کنن. از طرف دیگر، فیلتر ذهنی شما رو قادر می سازه تا مانع تغییر منفی و ناخواسته ی ذهن تون شید.

«ذهن آدمی رو میشه به باغی تشبیه کرد که می تونه هوشمندانه کاشته شه یا وحشیانه رشد کنه. خواه آگاهانه کشت شه و خواه ندیده گرفته شه، باید نتیجه اش رو به بار آورَد. اگه بذر سودمندی در اون کاشته نشده باشه، انبوهی از علفای هرز در اون می روید و هم جنس خود رو تولید می کنن.»

– جیمز آلن

 

 

۶. ذهن تون رو واسه تحقق رویاهاتون تغییر بدین

رویاهاتون-نام-تصویر

ذهن ماشینی هدفمنده و اگه شما هدفی براش مشخص نکنین، بقیه واسه رسیدن به اهداف خود، ذهن شما رو برنامه ریزی می کنن. پس رؤیاها و اهداف مهم خود رو مشخص کنین. در مورد کسائی که قبل از شما بهش اهداف رسیدن بخونین، باورها و تصور اونا رو بررسی کنین و ذهن خود رو به وسیله همون باورها تغییر بدین تا به همون اهداف دست پیدا کنین. ذهن به طور خودبه خود در جهت تحقق «اهدافِ موافق با باورها» عمل می کنه. اهداف و آرزواتون باید شفاف و روشن باشن و واسه رسیدن به اونا قاطع باشین. آرزوِ قطعی مثل دانه ماسه ایه که در دل یک صدف قرار میگیره و مروارید به دور اون شکل میگیره. آرزو قطعی فکر بزرگیه که ذهن خلاق ما واقعیت رو دور اون شکل می ده. اگه ذهن خود رو متناسب با رویاهاتون تغییر بدین، دیر یا زود شاهد تحقق اونا هستین.

برنامه-ریزی

«بزرگ ترین موفقیت، روزگاری فقط یک رؤیا بود. درخت بلوط در بذری مخفی. پرنده در تخم منتظره و در بهترین رؤیای جون، فرشته ای بال می زنه. رؤیاها بذرهای واقعیات هستن.»

– جیمز آلن

 

 

منابع:

تغییر ذهنا: هنر و علم تغییر ذهن خود و بقیه، هوارد گاردنر، ترجمه ی سید کمال خرازی، نشر نی.

تو همانی که فکر می کنی، جیمز آلن، ترجمه ی گیتی خوشدل، نشر قطره.

 


دسته‌ها: آموزشی